YAFF (Young Artist Feed Forward) / Rob Leijdekkers

In dit project van Rob Leijdekkers voor het lectoraat Autonoom Maken wordt samengewerkt met tien recent afgestudeerde beeldend kunstenaars van AKV|St.Joost. Het collectief werkt aan onderzoek gericht op een toenemende waarde van een autonome positie ten opzichte van vraagstukken binnen de Creatieve Industrie. Zij doen dit door het uitvoeren van opdrachten, via bronnenstudie, discussie en experimenten. In het eerste werkjaar werden opdrachten uitgevoerd in de publieke ruimte (gemeentes Rotterdam en Almelo) en werd geïnvesteerd in de vorming en (autonome) positionering van het collectief (http://YAFF.NL). In het lopende onderzoeksjaar wordt de overstap naar het creatieve bedrijfsleven gemaakt. Dit gebeurt vanuit de ervaring dat er in dat bedrijfsleven nog vaak vanuit een vooringenomen en beperkte blik naar de autonoom kunstenaar wordt gekeken. Het onderzoek heeft reeds een bijdrage geleverd aan het vernieuwde curriculum van de opleiding Beeldende Kunst van AKV|St.Joost. Het collectieve eindexamen in Breda, de musical C-section, won de St.Joostpenning voor het beste afstudeerproject. De YAFF-community gaat regelmatig op YAFF-camp. Er wordt dan 2 of 3 dagen intensief getekend, gepraat en geëxperimenteerd.

Gestart in september 2017, lopend onderzoek.

Onderzoeksvraag: Welke posities kunnen autonoom beeldend kunstenaars binnen de creatieve industrie daadwerkelijk innemen?

Rob werkt intensief samen met een groep van acht recent afgestudeerde kunststudenten. Samen met hen probeert hij het beeld van de rol van de kunstenaars binnen de creatieve industrie te kantelen. In plaats van “kunstenaars brengen de innovatie naar de economie” wil hij onderzoeken hoe je vaardigheden en skills die je als student beeldende kunst vergaart naar de markt kunt brengen (zie: http://yaff.nl). Rob organiseert collectieve werksessies (van workshops tot onderzoeksdagen tot meerdaagse onderzoeksbijeenkomsten). Doel van deze sessies is begrippen een inhoud te geven die een centrale rol spelen in het onderzoek als oa conflict (“Ontwijk ze niet, maar ga ze aan”). Rob gebruikt de ervaringen vanuit YAFF-sessies en het gedachtengoed van het lectoraat ook in het onderwijs. Een direct resultaat hiervan, bereikt onder Rob’s regie, is de collectieve afstudeerpresentatie C-section; the musical, beloond met de jaarlijkse St.Joostpenning voor het beste afstudeerwerk. Een project waarin de afstudeerders het publiek in verschillende aktes meenamen in hun vragen, kritieken en mogelijke uitkomsten. Conceptueel was het project nauw verbonden met het door de lector ontwikkelde begrip “performatieve koppigheid”.

Rob Leijdekkers is onderzoeker bij het lectoraat Autonoom Maken en docent bij de bachelor Beeldende Kunst van AKV|St.Joost.

Loopbaan

Rob Leijdekkers richtte zich na zijn studie beeldende kunst (BA) aanvankelijk op sculpturen en ruimtelijke installaties. Tentoonstellingen en opdrachten boden voldoende aanleiding om zijn praktijk daar volledig op in te richten. Gedurende de jaren begon hij te twijfelen aan de effectiviteit van zijn werk. Dit begrip was aanvankelijk niet aan de orde geweest aangezien de aandacht van maatschappelijk engagement naar formelere vraagstukken was verschoven. Het engagement was opgenomen in het beeld, maar was uiteindelijk secundair geworden. Dit proces had zich binnen de studie al gemanifesteerd en heeft zich daarna verder doorgezet. Een transformatie van een activist naar een tamelijk formeel beeldend kunstenaar had zich bijna onopgemerkt aangediend. Sinds ruim 10 jaar keert hij dit proces om. Hij probeert vanuit zijn esthetische en ethische criteria binnen bestaande processen en opdrachten te interveniëren. De resultaten van deze interventies staan op zichzelf. Zijn naam wordt er niet aan verbonden. Naast zijn eigen praktijk werkt hij sinds 1994 als docent bij de opleiding Beeldende Kunst van AKV|St.Joost. 

Onderzoek

De bestaande markt voor de kunstenaar is voornamelijk gebaseerd op het traditionele model waarin verkoop van werk centraal staat. Naast deze traditionele markt zijn subsidies voor kunstenaars van groot belang. De inmiddels veel besproken bezuinigingen op Kunst en Cultuur hebben een groot effect gehad. Het terugschroeven van de subsidies vraagt derhalve van de kunstenaar op zoek te gaan naar andere commerciële modellen. Het kan ertoe bijdragen dat de kunstenaar minder afhankelijk wordt van de goedkeuring van derden om de eigen praktijk in stand te kunnen houden. 
De autonomie kan zijn waarde tonen binnen andere omgevingen dan de eigen omgeving. Daarvoor is het nodig dat we deze mogelijkheden serieus onderzoeken. Daarnaast is de vraag welke specifieke aspecten van het kunstenaarschap daarvoor het meest aangesproken moeten worden en of deze voldoende ontwikkeld worden binnen het huidige onderwijsprogramma. Op basis van een verscheidenheid aan kunstenaarspraktijken onderzoekt Rob voor het lectoraat Autonoom maken nieuwe commerciële markten en modellen.